[:en]<\/p>\n
\u201cAnuar\u00ebt e Filozofis\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb kthyer tashm\u00eb n\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb q\u00eb b\u00ebn bashk\u00eb n\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb diskutimi dashamir\u00ebs dhe studiues t\u00eb filozofis\u00eb. T\u00eb mbledhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrvitshme n\u00eb fshatin turistik Llogora ata trajtojn\u00eb p\u00ebrmes debatit dhe bashk\u00ebbisedimit, nj\u00eb s\u00ebr\u00eb \u00e7\u00ebshtjesh dhe problematikash. Ky forum vjen n\u00eb saj\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunimit t\u00eb Institutit Europian Pashko dhe Fakultetit t\u00eb Shkencave Humane, Edukimit dhe Arteve Liberale n\u00eb UET. Edicioni i pest\u00eb i \u201cAnuar\u00ebve t\u00eb Filozofis\u00eb\u201d, i mbajtur n\u00eb datat 25-27 janar, kishte si tem\u00eb kryesore \u201cNjeriu Post-Teknologjik\u201d. P\u00ebrgjat\u00eb tri dit\u00ebve, pedagog\u00eb, studiues t\u00eb filozofis\u00eb, dashamir\u00ebs t\u00eb saj si dhe maturant\u00eb ndan k\u00ebndv\u00ebshtrimet e tyre dhe mendimin filozofik, mbi sfidat q\u00eb teknologjia paraqet p\u00ebr human\u00ebt.
\nOrganizimi i sivjetsh\u00ebm ishte i ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr nga r\u00ebnd\u00ebsia p\u00ebrshkak se sh\u00ebnon vitin e par\u00eb n\u00eb t\u00eb cilin Universiteti Europian i Tiran\u00ebs p\u00ebrfshin n\u00eb ofert\u00ebn e tij akademike deg\u00ebn Filozofi. Kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb shumta p\u00ebrpjekjet e k\u00ebtij universiteti n\u00eb vite, p\u00ebr t\u2019i risjell\u00eb n\u00eb v\u00ebmendje shoq\u00ebris\u00eb vler\u00ebn q\u00eb ka zhvillimi i dijes filozofike, kjo n\u00ebp\u00ebrmjet debatit aktiv publik, aktiviteteve shkencore, botimeve, nd\u00ebrgjegj\u00ebsimeve etj.
\nPrej k\u00ebtij viti, l\u00ebnda e Filozofis\u00eb do t\u00eb aplikohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb universale n\u00eb Universitetin Europian t\u00eb Tiran\u00ebs, duke qen\u00eb pjes\u00eb e kurrikulave formuese t\u00eb t\u00eb gjitha deg\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb vitin e par\u00eb t\u00eb studimit. Nisur nga r\u00ebnd\u00ebsia q\u00eb kjo l\u00ebnd\u00eb i jep logjik\u00ebs dhe arsyetimit, b\u00ebn q\u00eb ata t\u00eb cil\u00ebt do ta studiojn\u00eb, t\u00eb ken\u00eb dobi n\u00eb formimin e tyre, pavar\u00ebsisht profesionit q\u00eb do t\u00eb ken\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen.
\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb k\u00ebt\u00eb vit, pjes\u00eb e \u201cAnuar\u00ebt e Filozofis\u00eb\u201d u ben\u00eb edhe maturan\u00ebt. Me kuriozitetin karakteristik t\u00eb mosh\u00ebs dhe d\u00ebshir\u00ebs p\u00ebr dije, ata jo vet\u00ebm d\u00ebgjuan mendimet e disa prej figurave m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb filozofis\u00eb n\u00eb vend, por u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e debatit duke ndar\u00eb idet\u00eb e tyre pa ngurruar. Nj\u00eb angazhim i till\u00eb tregon se n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb shqiptar\u00eb nuk jan\u00eb indiferent\u00eb ndaj tematikave dhe p\u00ebrqasjeve filozfike, por p\u00ebrkundrazi e ndjen\u00eb t\u00eb nevojshme ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb hap\u00ebsire t\u00eb till\u00eb mendimi kritik. N\u00eb dit\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb forumit, ata pat\u00ebn mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb zhvillojn\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedim mjaft interesant me pedagogun e nderuar Prof. Dr. Muhamedin Kullashi.
\nPjes\u00ebmarr\u00ebsit n\u00eb k\u00ebt\u00eb konferenc\u00eb shkencore trajtuan nj\u00eb s\u00ebr\u00eb \u00e7\u00ebshtjesh q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me tem\u00ebn e k\u00ebtij viti: \u201cNjeriu Post-Teknologjik\u201d.
\nProf. Dr. Muhamedin Kullashi, Prof. Dr. Aleksand\u00ebr Ko\u00e7ani, Dr. Hysamedin Ferraj, Dr. Klementin Mile, Dr. Mandeta Minxhozi, Dr. Alket Dino, Elton Ndreka, Iljaz Shehu, Vera Bekteshi dhe Mimoza Ahmeti kan\u00eb prezantuar artikujt e tyre shkencor\u00eb.
\n\u201cRizbulimi i njeriut nga teknologjia\u201d, ka qen\u00eb kjo tema e trajtuar nga Prof. Dr. Muhamedin Kullashi.
\nAi ka marr\u00eb n\u00eb shqyrtim disa teori, kryesisht t\u00eb filozof\u00ebve bashk\u00ebkohor\u00eb, mbi raportet midis njeriut dhe teknik\u00ebs e teknologjis\u00eb sot.
\n\u201cStiegler cek se ndon\u00ebse teknika vazhdon t\u00eb mendohet si ‘mjet’ n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb nj\u00eb ‘q\u00ebllimi’ (njeriu, kultura), q\u00eb nga revolucioni industrial, ky definicion tani \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb pak i qart\u00eb; ngase ‘q\u00ebllimi’ t\u00eb cilit ajo duhet t\u2019i sh\u00ebrbej\u00eb \u00ebsht\u00eb transformuar thell\u00ebsisht, kurse dija teorike e cila duhet t\u00eb shpjegoj\u00eb njeriun dhe bot\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb nivelin e problemit q\u00eb i shtrohet. Nd\u00ebrkaq, Jean-Michel Besnier ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb librin ‘Nes\u00ebr post-njer\u00ebzit. A ka e ardhmja ende nevoj\u00eb p\u00ebr ne?’, e b\u00ebn nj\u00eb anliz\u00eb kritike t\u00eb ndryshimeve q\u00eb paralajm\u00ebrojn\u00eb nj\u00eb shk\u00ebputje brenda procesit n\u00eb t\u00eb cilin njeriu i ka prodhuar mjetet teknike dhe teknologjin\u00eb\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur Prof. Dr. Kullashi nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ka vijuar t\u00eb shtjelloj\u00eb m\u00eb tujte k\u00ebto pika si edhe k\u00ebndv\u00ebshtrime nga autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb si Bernard Russell, Paul Virilo, Goethe, Heidegger etj.
\nStudimi i Prof. Dr. Aleksand\u00ebr Kocanit kishte t\u00eb b\u00ebnte me lirin\u00eb q\u00eb ka ose jo, n\u00eb aktivitetin e tij shkencor sot, nj\u00eb studiues shqiptar i shkencave sociale. Cil\u00ebt jan\u00eb faktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm social\u00eb, n\u00eb ve\u00e7anti teknologjik\u00eb, n\u00eb kufizimin e liris\u00eb s\u00eb individ\u00ebve? Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vihet re nj\u00eb prirje e p\u00ebrgjithshme dhe shpesh e pavet\u00ebdijshme q\u00eb studiuesit shqiptar\u00eb t\u00eb zgjedhin qasjen pozitiviste metodologjike kur nd\u00ebrmarrin nj\u00eb k\u00ebrkim shkencor, dukuri kjo q\u00eb k\u00ebrkkon nj\u00eb shpjegim t\u00eb arsyesh\u00ebm.
\n\u201cDuket sikur kemi, po t\u00eb perifrazonim Spinoz\u00ebn, veprimin e fsheht\u00eb t\u00eb disa faktor\u00ebve q\u00eb determinojn\u00eb nj\u00eb zgjedhje t\u00eb till\u00eb masive t\u00eb k\u00ebsaj qasje metodologjike\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur ai duke shtjelluar m\u00eb tej k\u00ebto faktor\u00eb.
\nKrahas p\u00ebrfitimeve t\u00eb shumta q\u00eb zhvillimi i teknologjis\u00eb ka sjell\u00eb \u00ebsht\u00eb e ditur se edhe an\u00eb negative kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb pah gjat\u00eb koh\u00ebs. Pik\u00ebrisht p\u00ebr aspektet negative t\u00eb teknologjis\u00eb dhe ndikimit t\u00eb saj n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb ka folur Dr. Klementin Mile n\u00eb prezantimin e tij me tem\u00eb \u201cAna e err\u00ebt e teknologjis\u00eb\u201d. Duke prezantuar k\u00ebndv\u00ebshtrimin e Heidegger p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje dhe kat\u00ebr tiparet q\u00eb sipas tij ka esenca e teknologjis\u00eb, Mile ilustroi se si teknologjia ka \u2018pushtuar\u2019 jet\u00ebn e njeriut. Ai foli gjithashtu mbi ndikimin e p\u00ebrdorimit t\u00eb teknologjis\u00eb, n\u00eb ve\u00e7anti t\u00eb telefonave celular\u00eb, tek njer\u00ebzit sot.
\nNd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb duke analizuar natyr\u00ebn njer\u00ebzore dhe zhvillimin n\u00eb vite t\u00eb teknologjis\u00eb, Dr. Hysamedin Ferraj prezantoi \u201cDijetar\u00ebt dhe dija njoh\u00ebse, par\u00eb n\u00eb rastin e universiteteve\u201d.
\nDr. Ferraj tregoi se si, sipas tij, universitetet sot kan\u00eb kaluar n\u00eb \u2018prodhimin e zajtar\u00ebve\u2019 dhe nuk jan\u00eb m\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb \u2018dijes p\u00ebr hir t\u00eb dijes\u2019. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb u shpreh se njeriu post-teknologjik mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb \u2018kap\u00ebrcim\u2019 i njeriut q\u00eb njohim sot dhe se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fakt, q\u00ebndrimet ndahen n\u00eb dy; pro k\u00ebtij ndryshimi dhe kund\u00ebr tij. Teknologjia do t\u00eb rrezikoj\u00eb natyr\u00ebn e njeriut dhe n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb caktuar, njeriu q\u00eb ne njohim sot do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb \u2018specie e rrall\u00eb\u2019 n\u00eb rrezik zhdukje.
\nP\u00ebrgjat\u00eb Konferenc\u00ebs \u00ebsht\u00eb trajtuar dhe nj\u00eb tjet\u00ebr aspekt interesant i teknologjis\u00eb, mediat vizive dhe m\u00eb konkretisht publikja dhe privatja tek njeriu televiziv; gjuha private dhe publike. Kjo tem\u00eb u trajtua nga Dr. Mandeta Minxhozi e cila ilustroi se si hap\u00ebsira publike n\u00eb televizon n\u00eb shum\u00eb raste \u00ebsht\u00eb marr\u00eb n\u00eb \u2018duar\u2019 nga privatja, pra nga individi, njeriu televiziv.
\nP\u00ebrsa i p\u00ebrket raportit t\u00eb koh\u00ebs dhe teknologjis\u00eb, prezantimi i Dr. Alket Dino, ka shpjeguar se si k\u00ebto t\u00eb dyja jan\u00eb nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb kontradiktore dhe ku konsiston kjo kund\u00ebrshti.
\nNga ana tje\u00ebr sot, bota po kalon nj\u00eb kontradikt\u00eb serioze e cila po ndikon mbi politik\u00ebn e t\u00eb gjitha vendeve. Teksa teknologjikja po totalizon thuajse \u00e7do sfer\u00eb, politikja po vuan agonin\u00eb e tranzicionit prej gjendjes s\u00eb saj natyrale, analoge, antropomorfe n\u00eb at\u00eb artificiale, dixhitale, transhumane. Ky tranzicion po b\u00ebhet epitoma e problemeve politike dhe mbi t\u00eb gjitha nj\u00eb nd\u00ebr shkaqet shkaktuese t\u00eb \u2018kriz\u00ebs s\u00eb demokracis\u00eb\u2019. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ka folur Dr. Florian \u00c7ullhaj n\u00eb prezantimin e tij me tem\u00eb \u201cSfidat e Demokracis\u00eb n\u00ebn trysnin\u00eb e kontingjenc\u00ebs s\u00eb zhvillimit teknologjik\u201d.
\nNjeriu Post-teknologjik si problem etiko-politik n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie koh\u00eb-hap\u00ebsir\u00eb-teknologji \u00ebsht\u00eb trajtuar nga Iljaz Shehu. Jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb ku ritmi i ndryshimit teknologjik \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht i paparashikueshwm dhe i pakthyesh\u00ebm. Ky ndryshim i ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb dometh\u00ebnie t\u00eb re edhe vet\u00eb nocionit koh\u00eb. Pyetja q\u00eb shtrohet \u00ebsht\u00eb se n\u00eb \u00e7far\u00eb kohe jetojm\u00eb dhe si arrin teknologjia ta korruptoj\u00eb nocionin koh\u00eb?
\nSipas Elton Ndrekaj njeriu post-teknologjik duhet par\u00eb n\u00eb kontekstin e dy termave: teknologjis\u00eb dhe l\u00ebvizjes, ose teknologjis\u00ebe dhe gjestit.
\n\u201cN\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur njeriu l\u00ebviz p\u00ebrmes teknologjis\u00eb ajo \u00e7ka vihet n\u00eb dyshim \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht l\u00ebvizja. Sigurisht, jo thjesht l\u00ebvizja e trupit, por l\u00ebvizja e trupit n\u00eb raport me iden\u00eb dhe dometh\u00ebnien. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb terren, do na duhet ta shikojm\u00eb njeriun post-teknologjik\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur ai duke shpeguar se \u00e7far\u00eb n\u00ebnkuptojn\u00eb kto terma dhe si lidhen me konceptin e njeriut post-teknologjik.
\nP\u00ebrsa i p\u00ebrket raportit t\u00eb teknologjis\u00eb dhe let\u00ebrsis\u00eb, ka folur fizikantja dhe shkrimtarja e njohur Vera Bekteshi nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pedagogia dhe poetja Mimoza Ahmeti trajtoi marr\u00ebdhenien e njeriut, teknologjis\u00eb dhe natyr\u00ebs.[:]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
[:en] Edicioni i pest\u00eb i Anuar\u00ebve t\u00eb Filozofis\u00eb n\u00eb Llogara: Njeriu post-teknologjik \u201cAnuar\u00ebt e Filozofis\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb kthyer tashm\u00eb n\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb q\u00eb b\u00ebn bashk\u00eb n\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb diskutimi dashamir\u00ebs dhe studiues t\u00eb filozofis\u00eb. T\u00eb mbledhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb … <\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3488,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-3484","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-activities"],"yoast_head":"\n