N\u00eb nj\u00eb leksion t\u00eb hapur, Universiteti Europian i Tiran\u00ebs kishte t\u00eb ftuar themeluesen e Institutit t\u00eb Bioetik\u00ebs dhe Politikave Sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb Shqip\u00ebri, Ilona Cenolli, p\u00ebr t\u00eb folur rreth bioetik\u00ebs dhe r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb ajo ka sot. Bioetika \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fush\u00eb nd\u00ebrdisiplinore q\u00eb studion raste dhe \u00e7\u00ebshtje etike, t\u00eb cilat lindin nga zhvillimet n\u00eb mjek\u00ebsi, shkencat biologjike, teknologji dhe kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor. Ajo nd\u00ebrthur filozofin\u00eb, mjek\u00ebsin\u00eb dhe ligjin p\u00ebr t\u00eb adresuar \u00e7\u00ebshtje si eutanazia, inxhinieria gjenetike, t\u00eb drejtat e pacient\u00ebve, eksperimentet njer\u00ebzore dhe mbrojtja e mjedisit.<\/p>\n
Pavar\u00ebsisht se n\u00eb Shqip\u00ebri diskutohet ende p\u00ebr problemet themelore n\u00eb sistemin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, studiuesja Cenolli tha se, me zhvillimet e vrullshme teknologjike, as vendi yn\u00eb nuk do t\u00eb mbetet larg influencave dhe \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb tilla, q\u00eb sot jan\u00eb kaq t\u00eb diskutueshme dhe problematike n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n
\u201cBioetika \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb fush\u00eb n\u00eb rritje, prandaj un\u00eb mendoj se duhet t\u00eb nis\u00eb edhe n\u00eb Shqip\u00ebri, t\u00eb krijohen disa struktura, disa korniza etike pak m\u00eb t\u00eb forta. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, ne mund t\u00eb jemi edhe pionier\u00eb n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb kur teknologjia po ec\u00ebn me shum\u00eb shpejt\u00ebsi; ka akses n\u00eb internet, por mungon k\u00ebrkimi shkencor i nj\u00eb niveli t\u00eb lart\u00eb, sidomos kur po flasim p\u00ebr teknologji q\u00eb ndoshta ende as nuk ekzistojn\u00eb.\u201d<\/p>\n
E diplomuar n\u00eb vitin 2022 pran\u00eb Universitetit t\u00eb Harvardit, Ilona Cenolli ka nj\u00eb eksperienc\u00eb t\u00eb pasur nd\u00ebrkomb\u00ebtare si eksperte n\u00eb k\u00ebrkime dhe politika sh\u00ebndet\u00ebsore. Pas masterit, Cenolli vazhdoi t\u00eb punonte n\u00eb Shkoll\u00ebn Mjek\u00ebsore t\u00eb Harvardit si studiuese e bioetik\u00ebs dhe sh\u00ebrbeu si eksperte e politikave sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb K\u00ebshillin e P\u00ebrgjithsh\u00ebm Mjek\u00ebsor n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar. Aktualisht, ajo drejton Qendr\u00ebn e Bioetik\u00ebs dhe Politikave Sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar dhe sapo ka themeluar Institutin e Bioetik\u00ebs dhe Politikave Sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb Shqip\u00ebri. Ky institut funksionon si nj\u00eb qend\u00ebr k\u00ebrkimore e pavarur, e para e k\u00ebsaj natyre q\u00eb hapet n\u00eb vendin ton\u00eb, e p\u00ebrkushtuar ndaj zhvillimit t\u00eb mendimit etik dhe politikave publike p\u00ebr nj\u00eb sistem sh\u00ebndet\u00ebsor m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb, gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs dhe t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm.<\/p>\n
\u201cArsyeja pse un\u00eb themelova Institutin e Bioetik\u00ebs dhe Politikave Sh\u00ebndet\u00ebsore \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb kultur\u00eb k\u00ebrkimore n\u00eb Shqip\u00ebri. Q\u00eb tani kemi bashk\u00ebpunime me universitete t\u00eb ndryshme n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, nga Universiteti i Oksfordit deri te qendra t\u00eb ndryshme n\u00eb Spanj\u00eb, n\u00eb Greqi etj. Mendoj q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e nevojshme t\u00eb bashk\u00ebpunojm\u00eb edhe me universitetet brenda rajonit\u201d, tha m\u00eb tej Cenolli.<\/p>\n
M\u00eb tej, ajo shtoi se n\u00eb fush\u00ebn e mjek\u00ebsis\u00eb nuk ka nj\u00eb problem etik ose mjek\u00ebsor q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ose m\u00eb pak i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se tjetri, prandaj nevojiten tryeza dhe diskutime t\u00eb gjera p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tilla etike dhe ligjore q\u00eb prekin jet\u00ebn njer\u00ebzore. \u201cP\u00ebr mendimin tim, n\u00eb bioetik\u00eb duhet t\u00eb jemi sa m\u00eb proaktiv\u00eb. Dometh\u00ebn\u00eb, gj\u00ebrat t\u2019i mendojm\u00eb para se ato t\u00eb ndodhin, para se t\u00eb jet\u00eb tep\u00ebr von\u00eb.\u201d<\/p>\n
Gjat\u00eb bashk\u00ebbisedimit me student\u00ebt dhe pedagog\u00ebt e Fakultetit t\u00eb Shkencave Mjek\u00ebsore Teknike n\u00eb UET, u fol p\u00ebr kompleksitetin e etik\u00ebs moderne mjek\u00ebsore, munges\u00ebn e t\u00eb dh\u00ebnave klinike n\u00eb vendin ton\u00eb dhe nevoj\u00ebn urgjente p\u00ebr besim institucional dhe transparenc\u00eb brenda sistemit t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor shqiptar. Studiuesja shprehu d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr bashk\u00ebpunim dhe realizimin e projekteve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta q\u00eb adresojn\u00eb si dilemat etike globale, ashtu edhe \u00e7\u00ebshtje specifike t\u00eb politikave lokale.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
N\u00eb nj\u00eb leksion t\u00eb hapur, Universiteti Europian i Tiran\u00ebs kishte t\u00eb ftuar themeluesen e Institutit t\u00eb Bioetik\u00ebs dhe Politikave Sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb Shqip\u00ebri, Ilona Cenolli, p\u00ebr t\u00eb folur rreth bioetik\u00ebs dhe r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb ajo ka sot. Bioetika \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fush\u00eb nd\u00ebrdisiplinore … <\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":21195,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,61],"tags":[],"class_list":["post-21194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-activities","category-te-ndryshme"],"yoast_head":"\n