Paranoja e viktim\u00ebs po na mban jasht\u00eb Bashkimit Evropian. Ishte ky leximi i ish-ministrit t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Ljubomir D. Frchkoski, p\u00ebr gjith\u00e7ka q\u00eb po ndodh koh\u00ebt e fundit n\u00eb vendin fqinj dhe mosmarr\u00ebveshjet e pazgjidhura me Bullgarin\u00eb, t\u00eb cilat duket se po ndikojn\u00eb ecurin\u00eb e negociatave me unionin.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb leksion t\u00eb hapur n\u00eb Universitetin Europian t\u00eb Tiran\u00ebs, organizuar nga Fakulteti i Shkencave Juridike, Politike dhe Marr\u00ebdh\u00ebnieve Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, me fokus librin e tij \u201cNegocimi n\u00eb konfliktet e identitetit\u201d, ish-ministri dhe diplomati maqedonas n\u00eb Kombet e Bashkuara tha se partit\u00eb e krahut t\u00eb djatht\u00eb jan\u00eb mobilizuar p\u00ebr t\u00eb krijuar sindrom\u00ebn e kombit viktim\u00eb, t\u00eb vendit q\u00eb nuk e njeh dhe nuk e do askush.<\/p>\n
\u201cAta po prodhojn\u00eb tani urrejtjen me Bullgarin\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb na mbajtur jasht\u00eb, sepse jemi komb i vog\u00ebl. \u00cbsht\u00eb shum\u00eb e leht\u00eb t\u00eb krijosh paranoj\u00eb n\u00eb nj\u00eb milion e gjysm\u00eb njer\u00ebz. Me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, ata praktikisht e mbajn\u00eb ndezur energjin\u00eb e tyre politike\u201d, theksoi Frchkoski.<\/p>\n
Sipas profesorit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00ebp\u00ebrmjet shkrimit t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs dhe paraqitjes si kombe viktima, shtetet e Ballkanit po krijojn\u00eb nj\u00eb identitet komb\u00ebtar plot\u00ebsisht t\u00eb rrem\u00eb dhe paranojak, p\u00ebrmes atyre q\u00eb ai i cil\u00ebsoi si \u201cbiofactory fantasy\u201d dhe \u201cparanoiac fantasy\u201d.<\/p>\n
\u201cShqip\u00ebria dhe Kosova nuk jan\u00eb rasti kryesor. Por Maqedonia dhe Serbia jan\u00eb raste t\u00eb tilla q\u00eb e gjejn\u00eb veten t\u00eb plagosur n\u00eb identitetin komb\u00ebtar dhe paraqiten si kombe t\u00eb plagosura n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Ato nuk mund t\u00eb arrijn\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb nga e kaluara dhe prodhojn\u00eb nj\u00eb lloj psikologjie kolektive t\u00eb kombit viktim\u00eb, i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00eb krijim shum\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb, sepse ushqen iden\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb do t\u2019u b\u00ebjn\u00eb keq p\u00ebr shkak t\u00eb historis\u00eb. Ata thon\u00eb se nuk kan\u00eb asnj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi ndaj pakicave t\u00eb tjera dhe se t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb detyrim ndaj tyre\u201d, u shpreh m\u00eb tej ish-ministri.<\/p>\n
K\u00ebto kombe viktim\u00eb e prodhojn\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn me ngjyra heroike, duke imagjinuar fantazi q\u00eb nuk p\u00ebrputhen me faktet historike, nd\u00ebrsa ngjarje t\u00eb caktuara riinterpretohen n\u00ebn k\u00ebndv\u00ebshtrime t\u00eb reja. \u201cP\u00ebr shembull, serb\u00ebt e lavd\u00ebrojn\u00eb betej\u00ebn p\u00ebr Kosov\u00ebn. Edhe pse e kan\u00eb humbur at\u00eb, prap\u00eb e cil\u00ebsojn\u00eb betej\u00ebn heroike p\u00ebr historin\u00eb e tyre. Maqedonasit flasin p\u00ebr bashkimin e tre pjes\u00ebve, edhe pse kurr\u00eb n\u00eb histori nuk kan\u00eb qen\u00eb bashk\u00eb.\u201d<\/p>\n
Sa i p\u00ebrket aspektit t\u00eb dyt\u00eb, fantazis\u00eb paranojake, profesori Frchkoski tha se shtetet gjithmon\u00eb kan\u00eb krijuar miq\u00ebsi dhe armiq\u00ebsi historike, mjaft t\u00eb dukshme n\u00eb Ballkan, por edhe m\u00eb gjer\u00eb. Pik\u00ebrisht te kjo lloj fantazie, te\u00a0demonizimi i tjetrit, gjenden shpesh rr\u00ebnj\u00ebt e dhun\u00ebs dhe konflikteve t\u00eb armatosura.<\/p>\n
\u201cN\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri shum\u00ebplan\u00ebshe, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb situat\u00eb e rrezikshme. Nuk p\u00ebrb\u00ebn rrezik kur grupet jan\u00eb qart\u00ebsisht t\u00eb ndryshme, si maqedonasit dhe shqiptar\u00ebt, dhe un\u00eb e di se ka dallime t\u00eb qarta; por ju nevojitet nj\u00eb marr\u00ebveshje politike dhe mund t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb paqe. N\u00eb nj\u00eb situat\u00eb ku identitetet jan\u00eb t\u00eb ngjashme, si boshnjak\u00ebt, serb\u00ebt, kroat\u00ebt, ndryshimet e vogla identitare krijojn\u00eb kufij dhe ndasi t\u00eb m\u00ebdha\u201d, sqaroi m\u00eb tej.<\/p>\n
I angazhuar n\u00eb teorin\u00eb politike dhe ligjore, diskursin liberal-demokratik, negociatat diplomatike dhe promovimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, Ljubomir D. Frchkoski, shtjelloi p\u00ebr student\u00ebt m\u00ebnyr\u00ebn se si negociohet n\u00eb konfliktet e identitetit, t\u00eb cilat jan\u00eb akoma edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira se ato politike. Sipas tij, shekujt XX dhe XXI kan\u00eb rigjall\u00ebruar identitetin, kryesisht edhe p\u00ebr shkak t\u00eb globalizmit dhe nevoj\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrkat\u00ebsi. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto shoq\u00ebri multikulturore, demokracia dhe vendimmarrja b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, por edhe konfliktet identitare jan\u00eb m\u00eb t\u00eb pranishme.<\/p>\n
N\u00eb negocimin e konflikteve t\u00eb tilla, Frchkoski tha se \u201ctangoja luhet treshe\u201d, pasi nevojitet gjithmon\u00eb nj\u00eb pal\u00eb e tret\u00eb n\u00eb tavolin\u00eb, e cila del garant q\u00eb marr\u00ebveshja do t\u00eb zbatohet. Ai e ilustroi k\u00ebt\u00eb me marr\u00ebveshjen mes partive maqedonase dhe atyre shqiptare p\u00ebr zyrtarizimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Kushtetut\u00eb. Pas diskutimeve t\u00eb gjata, kur marr\u00ebveshja erdhi n\u00eb tavolin\u00eb, pala shqiptare shfaqi at\u00eb q\u00eb profesori e quajti sindroma e \u201cdor\u00ebs s\u00eb dridhur\u201d. Vet\u00ebm pas nd\u00ebrhyrjes s\u00eb amerikan\u00ebve dhe daljes s\u00eb tyre garant\u00eb, pal\u00ebt firmos\u00ebn, pa asnj\u00eb kund\u00ebrshtim, t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn marr\u00ebveshje.<\/p>\n
\u201c\u00cbsht\u00eb me mjaft r\u00ebnd\u00ebsi se kush \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsi. Nj\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebs i fuqish\u00ebm, q\u00eb ka ndikim n\u00eb Evrop\u00eb, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe ndonj\u00ebher\u00eb luan nj\u00eb rol vendimtar. Disa marr\u00ebveshje shum\u00eb t\u00eb mira d\u00ebshtojn\u00eb plot\u00ebsisht sepse mungon nj\u00eb shtytje serioze.\u201d<\/p>\n
Autori i librit \u201cNegocimi i konflikteve t\u00eb identitetit\u201d, p\u00ebrmbajtja e t\u00eb cilit u p\u00ebrdor si baz\u00eb dhe frym\u00ebzim n\u00eb zhvillimin e Udh\u00ebzimeve t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Promovimin e Dialogut dhe Nd\u00ebrmjet\u00ebsimit p\u00ebr t\u00eb Parandaluar Gjenocidin, Krimet e Luft\u00ebs dhe Krimet kund\u00ebr Njer\u00ebzimit, u ndal m\u00eb tej te element\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb negocimit. Ai e nisi me r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e faz\u00ebs parap\u00ebrgatitore, e cila konsiston n\u00eb njohjen e vijave t\u00eb kuqe dhe traumave t\u00eb pal\u00ebs tjet\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb vijuar me p\u00ebrfshirjen e grave n\u00eb negociata, p\u00ebr shkak t\u00eb qasjes s\u00eb tyre t\u00eb but\u00eb dhe paq\u00ebsore n\u00eb zgjidhjen e konflikteve, p\u00ebrfshirjen apo konsultimin n\u00eb terren me organizatat dhe grupet vulnerab\u00ebl, nd\u00ebrtimin me kujdes t\u00eb ekipit negociator (me tre ekspertiza: politike, diplomatike dhe teknike), si dhe menaxhimin e kujdessh\u00ebm t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnies me mediat, t\u00eb cilat kan\u00eb fuqin\u00eb q\u00eb, p\u00ebrmes nxjerrjes s\u00eb informacioneve dhe interpretimeve t\u00eb ndryshme, t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb d\u00ebshtimin e negociatave.<\/p>\n
Q\u00eb nj\u00eb negociat\u00eb t\u00eb realizoj\u00eb q\u00ebllimin e saj, sipas profesorit, nevojiten tre elemente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme: udh\u00ebheq\u00ebsit e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb marrin p\u00ebrgjegj\u00ebsi, mb\u00ebshtetje nga bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsit tuaj, dhe mbajtja e hapur e vednit p\u00ebr nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Paranoja e viktim\u00ebs po na mban jasht\u00eb Bashkimit Evropian. Ishte ky leximi i ish-ministrit t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Ljubomir D. Frchkoski, p\u00ebr gjith\u00e7ka q\u00eb po ndodh koh\u00ebt e fundit n\u00eb vendin fqinj dhe mosmarr\u00ebveshjet e pazgjidhura me Bullgarin\u00eb, t\u00eb cilat … <\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":21048,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,61],"tags":[],"class_list":["post-21047","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-activities","category-te-ndryshme"],"yoast_head":"\n