![\"\"](\"https:\/\/uet.edu.al\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/HHA_0004-scaled.jpg\")
<\/p>\nInterpretimi i let\u00ebrsis\u00eb vet\u00ebm si mjet artistik e b\u00ebn at\u00eb t\u00eb paplot\u00eb. N\u00ebse ajo nuk shihet e nd\u00ebrlidhur me pik\u00ebpamjet sociologjike, filozofike, kulturore, identitare, rrezikon t\u00eb mbetet e pakuptuar n\u00eb thelbin dhe mesazhin q\u00eb p\u00ebrcjell. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, profesori dhe studiuesi Vehbi Miftari thot\u00eb se nuk mund ta shohim krijimtarin\u00eb artistike t\u00eb shk\u00ebputur nga artikulimi i pik\u00ebpamjeve t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb mbi vetveten. Nuk mund t\u00eb flasim mbi koncepte kulturologjike e kombformim pa pasur parasysh narrativ\u00ebn e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ofron let\u00ebrsia.<\/p>\n
Gjat\u00eb nj\u00eb leksioni t\u00eb hapur n\u00eb Universitetin Europian t\u00eb Tiran\u00ebs, profesori Vehbi Miftari, autor i 20 studimeve monografike, p\u00ebrkthyes i disa veprave t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, aktualisht ambasador i misionit t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Selin\u00eb e Shenjt\u00eb n\u00eb Vatikan, rr\u00ebfeu se ndikimi i let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e narrativ\u00ebs s\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie ishte pik\u00ebnisja p\u00ebr botimin e librit t\u00eb fundit \u201cEtnoletra shqipe\u201d, sjell\u00eb nga Botimet Toena me mb\u00ebshtetjen e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Libri trajton raportin e let\u00ebrsis\u00eb me etnokultur\u00ebn e kombformimit shqiptar, duke trajtuar dor\u00ebshkrimet, autor\u00ebt dhe periudhat historike t\u00eb elaborimit t\u00eb ides\u00eb s\u00eb kombit shqiptar.<\/p>\n
\u201cSynimi im ka qen\u00eb hapja e nj\u00eb shtegu t\u00eb ri t\u00eb interpretimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb. Kam arritur n\u00eb nj\u00eb premis\u00eb, e cila ka qen\u00eb thelbi p\u00ebr vet\u00eb librin, q\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb, kombet, e krijojn\u00eb narrativ\u00ebn mbi veten duke e artikuluar, para s\u00eb gjithash, n\u00eb krijimtarin\u00eb gojore, pastaj m\u00eb von\u00eb edhe n\u00eb krijimtarin\u00eb e shkruar\u201d, u shpreh Miftari.<\/p>\n
Studiuesi kthehet n\u00eb gjenez\u00ebn e shkrimit t\u00eb shqipes, nisur fillimisht p\u00ebrmes teksteve liturgjike, p\u00ebr t\u00eb vijuar me d\u00ebshmit\u00eb e humanist\u00ebve Dhimit\u00ebr Frangu dhe Marin Barleti, ku i pari \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmitar dhe dokumentues, nd\u00ebrsa i dyti vjen si rr\u00ebfimtar, e p\u00ebr t\u00eb vijuar me autor\u00eb t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb romantizmit. Autori tha se tashm\u00eb ka ardhur koha q\u00eb let\u00ebrsia t\u00eb interpretohet n\u00eb raport me fusha t\u00eb tjera nd\u00ebrdisiplinore, sepse ajo nuk jeton e shk\u00ebputur nga dimensionet e tjera t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Jan\u00eb pik\u00ebrisht k\u00ebto shtresa mbi t\u00eb cilat merr jet\u00eb e shkruara dhe krijimtaria artistike.<\/p>\n
Studiuesi i let\u00ebrsis\u00eb, Dr. Ermir Nika, vler\u00ebsoi autorin p\u00ebr faktin q\u00eb merr guximin p\u00ebr t\u00eb shpjeguar dhe hedhur drit\u00eb mbi humanist\u00ebt dhe autor\u00ebt pararend\u00ebs n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe, duke sjell\u00eb k\u00ebshtu nj\u00eb arsenal dijesh, informacioni dhe nj\u00eb pasuri t\u00eb madhe leksikore.<\/p>\n
\u201cLibri ka nj\u00eb stil t\u00ebrheq\u00ebs dhe, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, mendoj se nuk do t\u00eb mbetet domen i studiuesve, historian\u00ebve dhe shkrimtar\u00ebve. Aty mund ta gjej\u00eb veten edhe nj\u00eb lexues m\u00eb i gjer\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb student\u00ebt.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Duke q\u00ebndruar n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn linj\u00eb mendimi, drejtoresha e sht\u00ebpis\u00eb botuese UET Press, Suadela Balliu, sugjeroi q\u00eb libri t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e leximeve n\u00eb arsimin e lart\u00eb, e pse jo edhe n\u00eb gjimnaze, duke e pran\u00ebvendosur k\u00ebt\u00eb botim me librat e historis\u00eb.<\/p>\n
\u201cP\u00ebrmes k\u00ebtij libri ju kuptoni mjaft qart\u00eb jo vet\u00ebm historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb, por edhe si vjen kjo narrativ\u00eb, si \u00ebsht\u00eb shkruar nga Gjon Buzuku, nga Dhimit\u00ebr Frangu, nga Marin Barleti apo Naim Frash\u00ebri. Do ta vendosja deri diku nj\u00ebsoj me historin\u00eb, sepse t\u00eb ndihmon p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00eb shum\u00eb historin\u00eb, antropologjin\u00eb, se si formohet nj\u00eb komb dhe se si formohet identiteti komb\u00ebtar.\u201d<\/p>\n
P\u00ebrtej q\u00ebllimeve t\u00eb nj\u00eb autori, subjekteve apo temave universale q\u00eb trajton, Balliu theksoi se let\u00ebrsia mbetet n\u00eb thelb nj\u00eb mjet p\u00ebr t\u00eb dekriptuar \u00e7\u00ebshtje si kombformimi, q\u00eb p\u00ebr shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb tem\u00eb q\u00eb ngjall interes dhe debat.<\/p>\n
Nj\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebs n\u00eb fush\u00ebn e kultur\u00ebs dhe nj\u00eb njeri i diplomacis\u00eb kulturore dhe shtet\u00ebrore, me kontribut n\u00eb nivel komb\u00ebtar dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb promovimin e vlerave kulturore shqiptare, e cil\u00ebsoi studiuesin redaktorja shkencore e librit, Majlinda To\u00e7i. Ajo theksoi se angazhimi i Vehbiut ka qen\u00eb themelor p\u00ebr forcimin e lidhjeve kulturore dhe shkencore me vende t\u00eb ndryshme, si dhe n\u00eb ngritjen e imazhit t\u00eb trojeve shqiptare.<\/p>\n
\u201cLibri nd\u00ebrthur n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mrekullueshme teorin\u00eb e kombeve me estetik\u00ebn, me epik\u00ebn, me historin\u00eb dhe filologjin\u00eb, duke na krijuar k\u00ebshtu nj\u00eb korniz\u00eb t\u00eb re p\u00ebr t\u00eb kuptuar let\u00ebrsin\u00eb shqiptare si forc\u00eb identitare. Besoj k\u00ebtu q\u00ebndron gjith\u00eb thelbi dhe gjith\u00eb e reja e k\u00ebtij lloj studimi.\u201d<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb lexim t\u00eb thelluar, par\u00eb n\u00eb perspektiv\u00ebn e komunikimit dhe diplomacis\u00eb, pedagogu i UET-it, Dritan Idrizi, tha se libri d\u00ebshmon faktin q\u00eb kombet nuk nd\u00ebrtohen vet\u00ebm me institucione politike, por edhe me narrativa. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, let\u00ebrsia luan nj\u00eb rol ky\u00e7 nga pik\u00ebpamja historike. Duke i par\u00eb autor\u00ebt e studiuar, Idrizi tha se ata nuk jan\u00eb vet\u00ebm shkrimtar\u00eb, por komunikator\u00eb t\u00eb identitetit ton\u00eb komb\u00ebtar, q\u00eb kodifikojn\u00eb mesazhe simbolike.<\/p>\n
\u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, lidhja me diplomacin\u00eb b\u00ebhet e natyrshme. Para se Shqip\u00ebria t\u00eb kishte diplomaci institucionale, ajo kishte nj\u00eb diplomaci kulturore, si\u00e7 n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast ne mund ta shohim n\u00ebp\u00ebrmjet let\u00ebrsis\u00eb, gjuh\u00ebs, mitit dhe figurave historike, q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebrmes t\u00eb cilave identiteti shqiptar \u00ebsht\u00eb komunikuar jasht\u00eb kufijve politik\u00eb t\u00eb k\u00ebtij vendi.\u201d<\/p>\n
\u201cEtnoletra shqipe\u201d \u00ebsht\u00eb i ndar\u00eb n\u00eb tre pjes\u00eb, apo tre libra, si\u00e7 i cil\u00ebson autori. Libri i par\u00eb, \u201cLet\u00ebrsi e p\u00ebrkat\u00ebsi\u201d, trajton teorit\u00eb e nd\u00ebrlidhjes s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb me kombformimin dhe rolin e saj n\u00eb krijimin e p\u00ebrkat\u00ebsive komb\u00ebtare. Libri i dyt\u00eb, \u201cHumanist\u00ebt filobiblist\u00eb\u201d, autori paravendos Marin Barletin me Dhimit\u00ebr Frangun n\u00eb trajtimin e tyre p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun, si dhe ndalet te shkrimet e filobiblist\u00ebve Gjon Buzuku, Pjet\u00ebr Budi, Pjet\u00ebr Bogdani etj. N\u00eb librin e tret\u00eb, \u201cRomantik\u00ebt e pasromantik\u00ebt\u201d, Miftari ndalet te periudha e romantizmit n\u00eb kontekstin evropian dhe ndikimin te autor\u00ebt shqiptar\u00eb, p\u00ebr t\u00eb vijuar me p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb romantike n\u00eb eposet, mitet dhe k\u00ebng\u00ebt shqiptare.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Interpretimi i let\u00ebrsis\u00eb vet\u00ebm si mjet artistik e b\u00ebn at\u00eb t\u00eb paplot\u00eb. N\u00ebse ajo nuk shihet e nd\u00ebrlidhur me pik\u00ebpamjet sociologjike, filozofike, kulturore, identitare, rrezikon t\u00eb mbetet e pakuptuar n\u00eb thelbin dhe mesazhin q\u00eb p\u00ebrcjell. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, profesori dhe … <\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":20946,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,61,1],"tags":[],"class_list":["post-20943","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-activities","category-te-ndryshme","category-uncategorized"],"yoast_head":"\n