P\u00ebr t\u00eb kuptuar shkrimtarin e madh Ismail Kadare, duhet kuptuar dhe njohur periudha n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai jetoi. K\u00ebshtu u shpreh studiuesi dhe ish-pedagogu i let\u00ebrsis\u00eb, Ilir Yzeiri, gjat\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedimi me student\u00ebt e Komunikimit dhe Arteve, pjes\u00eb e Klubit Letrar \u201cKadare\u201d, n\u00eb Universitetin Europian t\u00eb Tiran\u00ebs.<\/p>\n
\u201cKadaren\u00eb nuk mund ta njoh\u00ebsh, n\u00eb qoft\u00eb se nuk njeh historin\u00eb e k\u00ebsaj periudhe. Ju e keni t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta kuptoni \u2018Gjeneralin e ushtris\u00eb s\u00eb vdekur\u2019 dhe pse ky roman \u00ebsht\u00eb i madh, por n\u00ebse do ta rind\u00ebrtojm\u00eb at\u00eb periudh\u00eb, at\u00ebher\u00eb do ta kuptojm\u00eb gjenin\u00eb e k\u00ebtij shkrimtari\u201d, theksoi Yzeiri, autor i librit me artikuj, kumtesa dhe studime \u201cKadare, identiteti i keqkuptuar\u201d, botuar nga sht\u00ebpia botuese UET Press n\u00eb shtator t\u00eb vitit 2024, disa muaj pas ndarjes nga jeta t\u00eb shkrimtarit.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb takim t\u00eb par\u00eb me student\u00ebt, t\u00eb konceptuar si Book Review, Yzeiri tregoi fillesat e Kadares\u00eb n\u00eb shkrimtari, i cili e nisi q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri, duke kopjuar me shkrim dore kryevepr\u00ebn e Shekspirit, \u201cTragjedia e Makbethit\u201d. Autor\u00ebt e antikitetit dhe Shekspiri ishin nd\u00ebr t\u00eb preferuarit e shkrimtarit shqiptar, i cili, q\u00eb me krijimet e para, solli nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb re n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe dhe e b\u00ebri at\u00eb m\u00eb moderne.<\/p>\n
Sipas gazetarit Yzeiri, spikatja dhe ngritja e Kadares\u00eb p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb m\u00eb pas shkrimtari m\u00eb i madh shqiptar, i kandiduar edhe p\u00ebr \u00c7mimin Nobel, nuk erdhi nga hi\u00e7i. Ishin rrethanat e koh\u00ebs, triumfi i Luft\u00ebs Nacional\u00e7lirimtare dhe p\u00ebrgatitja p\u00ebr instalimin e komunizmit, t\u00eb cilat u shoq\u00ebruan n\u00eb art dhe krijimtari me vepra epike dhe frym\u00eb heroizmi.<\/p>\n
\u201cVendet e Lindjes dhe Shqip\u00ebria, me t\u00eb drejt\u00eb, jetonin nj\u00eb fest\u00eb kolektive t\u00eb paimagjinueshme dhe sheshet mbusheshin me poema patriotike. Kadare i vuri n\u00eb dyshim dhe i hodhi posht\u00eb t\u00eb gjitha. Madje, ai ishte i pari q\u00eb, n\u00eb vitet \u201960, shkroi p\u00ebr vajzat dhe Parisin, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nuk gjeje asnj\u00eb poezi p\u00ebr dashurin\u00eb\u201d, theksoi Yzeiri. Ai vler\u00ebsoi imagjinat\u00ebn e pakrahasueshme n\u00eb vepr\u00ebn e Kadares\u00eb, ironin\u00eb e p\u00ebrdorur dhe stilistik\u00ebn e tij.<\/p>\n
\u201cIshte nj\u00eb tradit\u00eb q\u00eb nxiste nj\u00eb let\u00ebrsi ku nuk kishte fantazi. Duhej t\u00eb riprodhoje realitetin. N\u00ebse fusje fantazin\u00eb, quheshe modern, jo realist, dekadent. Kadare e solli k\u00ebt\u00eb ndryshim n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqiptare. Ai hoqi ideologjin\u00eb.\u201d<\/p>\n
Paradoks t\u00eb madh e quajti m\u00eb tej Yzeiri daljen e shkrimtarit m\u00eb t\u00eb madh shqiptar nga nj\u00eb prej regjimeve m\u00eb t\u00eb egra t\u00eb Evrop\u00ebs. Por, nga ana tjet\u00ebr, ai e cil\u00ebsoi edhe fat, pasi ishte faktor ndikues n\u00eb krijimtarin\u00eb e tij. \u201cKadare pati fatin e madh: diktatur\u00ebn, Jusuf Vrionin dhe gjenialitetin e tij. Me t\u00eb treja k\u00ebto, ai prodhoi nj\u00eb magji.\u201d<\/p>\n
Yzeiri iu p\u00ebrgjigj m\u00eb pas pyetjeve dhe kuriozitetit t\u00eb student\u00ebve mbi krijimtarin\u00eb, subjektet, por edhe mbi faktin pse ai nuk u cenua nga regjimi, pavar\u00ebsisht se shum\u00eb intelektual\u00eb t\u00eb asaj kohe u d\u00ebnuan, u internuan apo u p\u00ebrjashtuan nga veprimtaria publike dhe vepra e tyre u la n\u00eb hije. Sipas Yzeirit, n\u00eb momentin q\u00eb Kadare u b\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar, u p\u00ebrkthye n\u00eb Franc\u00eb dhe fitoi njohje jasht\u00eb vendit, ai u b\u00eb edhe i papreksh\u00ebm nga autoritetet. Ai k\u00ebshilloi student\u00ebt q\u00eb t\u00eb lexojn\u00eb veprat dhe ta kuptojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb autorin p\u00ebrmes alegoris\u00eb dhe ironis\u00eb sq\u00eb gjen n\u00eb subjektet e tij.<\/p>\n
Ky aktivitet p\u00ebr Kadaren\u00eb n\u00eb UET vjen n\u00eb vazhd\u00ebn e eventeve t\u00eb organizuara nga universiteti dhe sht\u00ebpia botuese UET Press, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb 90-vjetorit t\u00eb lindjes s\u00eb shkrimtarit. Jav\u00ebn e kaluar, m\u00eb 28 janar, u promovua n\u00eb COD albumi i dyt\u00eb, \u201c100 imazhe\u201d, i dedikuar ndikimit t\u00eb Ismail Kadares\u00eb n\u00eb artet figurative, nj\u00eb botim q\u00eb sjell pikturat m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb artist\u00ebve shqiptar\u00eb, t\u00eb frym\u00ebzuara nga vepra e shkrimtarit. N\u00eb albumin e par\u00eb, \u201c100 portrete\u201d, promovuar n\u00eb korrik t\u00eb vitit 2025, u mblodh\u00ebn piktura, skica dhe fotografi me n\u00eb qend\u00ebr imazhin e Kadares\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
P\u00ebr t\u00eb kuptuar shkrimtarin e madh Ismail Kadare, duhet kuptuar dhe njohur periudha n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai jetoi. K\u00ebshtu u shpreh studiuesi dhe ish-pedagogu i let\u00ebrsis\u00eb, Ilir Yzeiri, gjat\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedimi me student\u00ebt e Komunikimit dhe Arteve, pjes\u00eb e Klubit … <\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":20920,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,61],"tags":[],"class_list":["post-20919","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-activities","category-te-ndryshme"],"yoast_head":"\n