Mjek\u00ebsia dhe kulinaria kan\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb bashk\u00ebjetese, mendon mjeku i njohur Isuf Kalo. Bashk\u00ebjetes\u00eb q\u00eb shpesh ka qen\u00eb e nj\u00eb lloji konfliktual. Megjithat\u00eb, n\u00eb librin \u201cRapsodi n\u00eb pjat\u00eb\u201d t\u00eb chef Alfred Markut, botim i UET Press, ai i gjen n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie harmonie, shijen dhe sh\u00ebndetin<\/p>\n
N\u00eb praktik\u00ebn mjek\u00ebsore, ushqimi i pacient\u00ebve \u00ebsht\u00eb \u2018i harruari\u2019 i madh. T\u00eb fokusuar tek diagnoza dhe tek barnat kimike, profesionist\u00ebt bluz\u00ebbardh\u00eb duket sikur \u00e7udit\u00ebrisht besojn\u00eb q\u00eb pacient\u00ebt dhe qytetar\u00ebt \u201cushqehen\u201d me tableta dhe pilulat e panum\u00ebrta farmaceutike. Ushqimin ata e p\u00ebrmendin pak, ose kryesisht si fajtor: \u00c7far\u00eb nuk duhet t\u00eb han\u00eb pacient\u00ebt! Ai rrall\u00eb vler\u00ebsohet si element thelb\u00ebsor n\u00eb suksesin apo d\u00ebshtimin e nd\u00ebrhyrjeve tona mjek\u00ebsore. Qytetar\u00ebt dhe pacient\u00ebt ndryshojn\u00eb n\u00eb mosh\u00eb, kultur\u00eb, tradita, kushtet social-ekonomike dhe n\u00eb gjendjet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb secilit. Ata meritojn\u00eb jo predikime monotone skematike, por variacione ushqimore t\u00eb personalizuara.<\/p>\n
Nevojat dhe k\u00ebrkesat metabolike, estetike e t\u00eb shijes, evoluojn\u00eb pandalsh\u00ebm tek \u00e7donj\u00ebri prej tyre. Ve\u00e7 k\u00ebtyre, ata mbartin me vete si kujtes\u00eb shijeje edhe nostalgjit\u00eb e k\u00ebnaq\u00ebsive f\u00ebminore t\u00eb lidhura me ngjarje, njer\u00ebz t\u00eb dashur, \u00e7aste t\u00eb g\u00ebzueshme t\u00eb p\u00ebrjetuara nd\u00ebr vite.<\/p>\n
Mu p\u00ebr k\u00ebto arsye, dietologjia dhe kulinaria jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb shkenca dinamike t\u00eb dobishme jo vet\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin, por edhe p\u00ebr mir\u00ebqenien shpirt\u00ebrore dhe k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb estetike e emocionale t\u00eb qytetar\u00ebve. Ato po pleksen me artin kreativ n\u00eb m\u00ebnyrat plot fantazi t\u00eb gatimit e t\u00eb paraqitjes estetike bashk\u00ebkohore, duke ruajtur me delikates\u00eb edhe traditat e zakonet shekullore vendore t\u00eb ushqyerjes dhe gatimit.<\/p>\n
Mjek\u00ebsia dhe kulinaria kan\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb bashk\u00ebjetese. N\u00eb jo pak raste, kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb konflikt mes tyre. Prioritizimi i shijes dhe k\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb s\u00eb ushqimit nga ana e kulinaris\u00eb, ka qen\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me disa nga k\u00ebshillat dhe dogmat ushqimore sh\u00ebndet\u00ebsore. P\u00ebrdorimi nga mjeshtrit kulinar\u00eb, me synim rafinimin e shijes s\u00eb ushqimit, t\u00eb substancave si kripa, sheqeri, yndyrat shtazore apo i salcave, piperit, er\u00ebzave e pikant\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, ka sfiduar rekomandimet e mjek\u00ebsis\u00eb p\u00ebr profilaksin\u00eb dhe mjekimin e disa s\u00ebmundjeve gjer\u00ebsisht t\u00eb p\u00ebrhapura, si hipertensioni arterial, diabeti, obeziteti e arteroskleroza, s\u00ebmundjet gastrointestinale etj.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, dietologjia si deg\u00eb e mjek\u00ebsis\u00eb ka ndihmuar jo vet\u00ebm kulinarin\u00eb me t\u00eb dh\u00ebnat shkencore p\u00ebr p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit esencial\u00eb t\u00eb ushqimeve n\u00eb kuptimin e prezenc\u00ebs s\u00eb balancuar n\u00eb to t\u00eb proteinave bimore e shtazore, sheqernave t\u00eb thjeshta e komplekse, yndyrave t\u00eb saturuara e t\u00eb pasaturuara, si edhe me p\u00ebrllogaritjen e fuqis\u00eb kalorike ushqimore si karburant t\u00eb secil\u00ebs prej tyre. Dietologjia ka orientuar kulinarin\u00eb dhe mjek\u00ebsin\u00eb me
\nrekomandimet e saj t\u00eb vyera p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn e duhur t\u00eb marrjes dhe shp\u00ebrndarjes s\u00eb ushqimit ditor t\u00eb njer\u00ebzve, si dhe p\u00ebr grad\u00ebn e shpejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb tretjes e t\u00eb absorbimit t\u00eb tij brenda organizmit. Diabetologjia ka zhdramatizuar edhe \u2018m\u00ebkatet episodike\u2019 t\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00ebve, shkeljet e vullnetshme t\u00eb diet\u00ebs s\u00eb rekomanduar, pre t\u00eb tundimit nga nj\u00eb ushqim tep\u00ebr i shijsh\u00ebm. Mjafton t\u00eb jen\u00eb episode t\u00eb rralla, por edhe t\u00eb s\u00ebmur\u00ebve u falen k\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e pash\u00ebndetshme q\u00eb burojn\u00eb nga nj\u00eb ushqim i parezistuesh\u00ebm, jo dietik. Ekuacioni yn\u00eb i dikursh\u00ebm: \u2018Ushqim = Buk\u00eb dhe Gjell\u00eb\u2019, \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar tani n\u00eb nj\u00eb formul\u00eb t\u00eb re: \u2018Ushqim = Sh\u00ebndet, K\u00ebnaq\u00ebsi, Art, Tradit\u00eb, Biznes\u2019. Restorantet me menyt\u00eb tradicionale t\u00eb p\u00ebrpunuara dhe ato origjinale e kreative, jan\u00eb tanim\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, pikat m\u00eb atraktive p\u00ebr turist\u00ebt vendor\u00eb e t\u00eb huaj. Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin trend, fal\u00eb mjeshtrave tan\u00eb t\u00eb talentuar t\u00eb gatimit dhe servirjes.<\/p>\n
Ndoshta jo rast\u00ebsisht, restoranti \u201cNOMA\u201d n\u00eb Kopenhag\u00eb, i famsh\u00ebm p\u00ebr recetat origjinale t\u00eb sh\u00ebndetshme t\u00eb gatimit dhe i laureuar p\u00ebr tre vitet e fundit radhazi me \u00c7mimin \u201cRestoranti m\u00eb i mir\u00eb n\u00eb bot\u00eb\u201d, ka p\u00ebr mjesht\u00ebr kuzhine Rene Rexhepin, me baba shqiptar.<\/p>\n
Si\u00e7 do ta shihni dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr t\u00eb mrekulluesh\u00ebm, edhe restoranti \u201cRapsodia\u201d i mjeshtrit t\u00eb talentuar Alfred Marku n\u00eb Shqip\u00ebri, performon t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn filozofi t\u00eb gatimit befasues \u2013 frym\u00ebzuar nga tradita, sjell\u00eb me kreativitet e art, gjithmon\u00eb i kuruar me dashuri.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
N\u00eb librin \u201cRapsodi n\u00eb pjat\u00eb\u201d t\u00eb chef Alfred Markut, botim i UET Press, Isuf Kalo i gjen n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie harmonie, shijen dhe sh\u00ebndetin Mjek\u00ebsia dhe kulinaria kan\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb bashk\u00ebjetese, mendon mjeku i njohur Isuf Kalo. Bashk\u00ebjetes\u00eb q\u00eb … <\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":13416,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[118,121,116,120,117,119,65],"class_list":["post-13415","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-te-ndryshme","tag-alfred-marku","tag-chef","tag-dietologjia","tag-isuf-kalo","tag-kulinaria","tag-shendeti","tag-uet"],"yoast_head":"\n